Bệnh sâu rǎng làm sao tránh?

Bệnh sâu rǎng làm sao tránh?

Bệnh sâu rǎng là một bệnh rất thường xảy ra cho rǎng của chúng ta. Hầu hết ai cũng có người quen, người thân hay có khi chính mình đã từng bị sâu rǎng. Tuy không phải là bệnh hiểm nghèo, nhưng sâu rǎng có thể làm bệnh nhân “ǎn không ngon, ngủ không yên” và nếu không được chữa trị kịp thời, bệnh này còn có thể đem đến rất nhiều đau đớn.

Hơn nữa đây là một bệnh phải nói “trẻ không tha, già không buông mà xồn xồn cũng không nể!”, không kể là nam hay nữ, sang – hèn, giàu – nghèo. Nói tóm lại, hễ có rǎng trong miệng là có thể bị sâu rǎng. Tuy vậy, bệnh này lại dễ ngǎn chặn. Cách chữa trị cũng đơn giản nếu được phát hiện kịp thời, và lại có thể phòng ngừa được.

Nguyên nhân của bệnh

Sâu rǎng xẩy ra khi rǎng bị ngập trong thức ǎn, thức uống có chứa nhiều chất carbohydrat bao gồm: tinh bột, đường như nước ngọt, kẹo, bánh, sữa, kem và ngay cả trái cây, rau quả hay nước trái cây. Những vi khuẩn có sẵn trong miệng sẽ dựa trên phần thức ǎn còn dính lại xung quanh rǎng để phát triển và tạo nên mảng bám rǎng trắng và mềm bám trên mặt rǎng và cổ rǎng. Trong khi tiêu thụ chất đường trong thức ǎn, lũ vi khuẩn háo ngọt này sẽ tiết ra rất nhiều acid. Men rǎng được cấu tạo bởi những ống que làm bằng khoáng chất nằm song song sát cạnh nhau. Do đó, men rǎng tuy cứng nhưng lại có nhiều kẽ hở nhỏ và acid có thể thấm vào rất dễ dàng, làm tan hủy dần những khoáng chất. Men rǎng sẽ bị xốp, mềm đi, và rǎng bị hủy hoại tạo nên tình trạng sâu rǎng.

Tiến triển của bệnh

Mặc dù bề mặt của rǎng có thể bị “tấn công bởi acid quanh nǎm, nhưng sâu rǎng lại thường khởi phát từ mặt trên nhai đồ ǎn (mặt này có nhiều khe rãnh nên thức ǎn và vi khuẩn dễ bám vào), kế đó là mặt giữa kẽ rǎng và thêm vào đó là ở chân rǎng trong trường hợp nướu rǎng bị sụt. Đây là những chỗ tương đối khó giữ sạch nhất. Khi mới chớm sâu rǎng, trên mặt rǎng có thể hiện lên những đốm màu trắng đục. ở giai đoạn này, nếu vệ sinh rǎng được áp dụng triệt để với những kem, thuốc đánh rǎng và chất lượng fluo thay thế được phần khoáng chất bị mất, giúp cho men rǎng cứng cáp trở lại thì rǎng không cần phải trám. Ngược lại, nếu không được phát hiện, bệnh sâu rǎng sẽ tiến triển, làm men rǎng xốp, mềm dần đi, tạo thành lỗ sâu. Khi lỗ sâu còn nhỏ, bệnh nhân có thể chỉ bị hơi ê, buốt khi uống nước lạnh, hít hơi lạnh, khi ǎn đồ ǎn ngọt, hoặc không có triệu chứng gì cả. Lâu ngày, lỗ sâu sẽ lớn dần, lan vào dưới men rǎng, hủy hoại những kết cấu của rǎng và rồi sẽ vào đến tủy rǎng. Tủy rǎng khi bị nhiễm trùng thường gây đau nhức nhiều. ở giai đoạn này, rǎng cần phải được hút tủy, nếu không có thể bị apxe.

Những ai có thể bị sâu rǎng?

Như đã được đề cập ở trên, bệnh sâu rǎng chẳng từ một ai cả! Tuy nhiên những người háo ngọt và thích ǎn vặt luôn miệng thường dễ bị sâu rǎng hơn. Trẻ em bú sữa ban đêm, bú sữa khi đi ngủ hay suốt ngày nhâm nhi với sữa hoặc với nước trái cây thường bị sâu rǎng nhiều hơn. Người già, đôi khi vì tình trạng sức khỏe, hay đau yếu, nên vấn đề vệ sinh không được duy trì đúng mức cũng dễ bị sâu rǎng, nhất là ở chỗ chân rǎng bị hở do nướu rǎng tụt xuống. Vi khuẩn thường hay tích tụ ở chỗ lằn ranh giữa phần trám và rǎng, do đó bệnh nhân có nhiều rǎng trám, hay bọc cũng dễ có cơ hội bị sâu rǎng trở lại.

Phòng ngừa thế nào?

Tránh thức ǎn ngọt, chứa nhiều chất carbohydrat và hạn chế ǎn đồ ǎn giàu tinh bột. Nên chọn ǎn các loại hạt, nhân như đậu phộng, hạt dẻ, hạnh nhân… vì những thức ǎn này có chứa nhiều chất canxi và phôtphat. Những chất này khi phối hợp với nước bọt trong miệng sẽ tạo thành một hỗn hợp có thể trung hòa chất acid xung quanh rǎng và bảo vệ rǎng. Nên nhai kẹo cao su loại không có đường để kích thích nước bọt tiết ra nhiều hơn, đẩy nước bọt vào giữa kẽ rǎng để làm trôi đi acid. Đánh rǎng và dùng chỉ làm sạch rǎng mỗi ngày. Nên đánh rǎng ngay sau khi ǎn. Trước khi đi ngủ cần đánh rǎng thật kỹ vì đây là lần giữ sạch quan trọng nhất trong ngày.

Nên thay bàn chải thường xuyên. Cứ khoảng 2-3 tháng là bàn chải bắt đầu bị mòn, cong và tõe ra. Vì thế bàn chải sẽ mất đi công hiệu làm sạch rǎng và cần được thay. Bàn chải cứng chứa rất nhiều vi khuẩn nên cần được rửa sạch sau khi đánh và để đứng cho mau khô. Không nên dùng chung bàn chải với bất cứ ai, nhất là với trẻ em (vì vi trùng gây ra bệnh nướu miệng người lớn, thường không có trong miệng trẻ em, nên khi dùng chung chúng ta có thể truyền cho trẻ những vi khuẩn này).

Chỉ nên dùng kem đánh rǎng hay thuốc súc miệng có fluo. Nên lau rǎng cho em bé ngay sau khi bú sữa. Nếu phải đi ngủ với bình trong miệng thì nên cho nước vào bình thay vì sữa. Nên đi khám rǎng định kỳ (trung bình 6 tháng một lần). Bệnh sâu rǎng trong giai đoạn đầu rất khó phát hiện, do đó vấn đề khám rǎng định kỳ rất quan trọng và cần thiết cho việc chẩn đoán và chữa trị kịp thời.

 

BÀI VIẾT LIÊN QUAN