Con hay ngứa tai, đau tai, chảy mủ tai, vừa uống thuốc xong lại tái phát… Đây là những tình huống khiến nhiều bố mẹ đứng ngồi không yên khi nghe đến viêm tai giữa.
Không ít phụ huynh băn khoăn vì sao bệnh cứ lặp đi lặp lại, uống kháng sinh mãi chưa dứt, hay liệu có phải do cơ địa của bé?
Thực tế, viêm tai giữa là bệnh lý khá thường gặp ở trẻ nhỏ. Khi hiểu đúng về bệnh, bố mẹ sẽ bớt sợ hãi, biết cách theo dõi con tại nhà và phối hợp điều trị hiệu quả cùng bác sỹ.
1. Viêm tai giữa là gì và tại sao trẻ hay mắc?
Viêm tai giữa thường “ghé thăm” trẻ từ 6 – 36 tháng tuổi, đặc biệt là giai đoạn bé bắt đầu đi nhà trẻ. Nguyên nhân khiến trẻ dễ mắc bệnh thường đến từ hai nh kì óm yếu tố chính:
- Yếu tố từ cơ thể trẻ: Ở lứa tuổi này, hệ miễn dịch của trẻ chưa trưởng thành hoàn toàn. Khi bước vào môi trường mới (đi nhà trẻ, đi du lịch…), cơ thể bé phải làm quen với nhiều tác nhân lạ. Bên cạnh đó, miễn dịch từ vắc-xin chủ yếu phòng ngừa các tác nhân nguy hiểm, chưa thể bao phủ 100% nguyên nhân gây bệnh thông thường.
- Yếu tố môi trường sống: Ô nhiễm không khí, khói bụi hay sự thay đổi khí hậu thất thường theo mùa đều khiến hệ hô hấp và tai mũi họng của trẻ trở nên nhạy cảm hơn.
Tình trạng dịch viêm tích tụ phía sau màng nhĩ ở trẻ bị viêm tai giữa.
2. Nhận biết sớm viêm tai giữa tại nhà
Theo BSCKI. Phạm Huỳnh Thảo Uyên – Khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Gia Đình, bên cạnh các triệu chứng kinh điển như sốt, đau tai hay chảy mủ tai, bố mẹ có thể quan sát các dấu hiệu trong sinh hoạt hằng ngày:
- Khi ngủ, trẻ có xu hướng nằm nghiêng hẳn sang bên tai không bị đau.
- Trẻ quấy khóc, phản ứng mạnh khi người lớn sờ, ấn nhẹ vào vành tai hoặc bình tai.
3. Cơ địa ảnh hưởng thế nào đến viêm tai giữa?
Khi đưa con đi khám, nhiều bố mẹ thường nghe bác sỹ nhắc đến từ “cơ địa”. Hiểu đơn giản, đây là những đặc điểm của cơ thể có liên quan đến yếu tố di truyền, nhưng cũng chịu ảnh hưởng bởi môi trường sống và thói quen sinh hoạt.
Ví dụ, nếu bố bị viêm mũi xoang dị ứng, mẹ hay nổi mề đay khi thay đổi thời tiết thì con cũng có thể dễ gặp các biểu hiện như chàm da, viêm mũi dị ứng.
Viêm tai giữa tái diễn đôi khi không chỉ là vấn đề riêng ở tai, mà có thể là một phần của cơ địa nhạy cảm toàn thân. Khi trẻ có thêm các vấn đề hô hấp như viêm mũi dị ứng hay hen phế quản, tình trạng viêm tai giữa cũng dễ lặp lại hơn.
Nổi mẩn đỏ do chàm da trên má và cằm của trẻ nhỏ, một ví dụ về biểu hiện của cơ địa nhạy cảm.
4. Vai trò của bố mẹ trong điều trị và phòng ngừa
Chăm sóc đúng vẫn là nền tảng quan trọng nhất
Điều quan trọng nhất là bố mẹ cần chăm sóc tốt cho trẻ, giữ ấm đường hô hấp ngoài gồm tai, mũi, miệng và vùng cổ ngực. Phòng bệnh vẫn luôn quan trọng hơn chữa bệnh.
Dùng thuốc đúng cách, đúng chỉ định
Thuốc kháng dị ứng đặc biệt quan trọng với những trẻ có cơ địa dị ứng. Thuốc giúp giảm nhanh triệu chứng mũi họng, từ đó hạn chế viêm tắc vòi tai và tránh tình trạng viêm tai lặp lại.
Với thuốc kháng sinh và kháng viêm, nếu cần bác sỹ sẽ chỉ định dùng và ngưng đúng thời điểm. Bố mẹ không nên tự ý sử dụng. Kháng sinh có vai trò diệt khuẩn và giúp tránh các biến chứng như viêm màng não, viêm xương chũm, viêm phổi…
5. Con bị viêm tai giữa tái diễn, có nên cho con nghỉ học?
Đây là trăn trở của rất nhiều gia đình. Bố mẹ có thể cân nhắc theo các phương án sau:
- Làm quen dần: Nếu trẻ mới đi học, hãy cho con học cách ngày hoặc học nửa buổi để cơ thể dần thích nghi.
- Đổi môi trường: Nếu bệnh lặp lại quá dày đặc, có thể cân nhắc tìm một môi trường học thông thoáng, ít học sinh và được chăm sóc kỹ lưỡng hơn.
- Tạm nghỉ ngắn hạn: Chỉ khi thật sự cần thiết mới cho trẻ tạm ngừng đến trường để hồi phục hoàn toàn hoặc chờ thời tiết ấm áp hơn.
Trẻ nhỏ không thể tránh hoàn toàn những đợt ốm vặt trong quá trình lớn lên. Ở một mức độ nào đó, đây cũng là cách cơ thể tạo ra miễn dịch bổ sung. Vì vậy, hãy để con được ốm trong khả năng chấp nhận được, nhưng luôn theo dõi sát và xử lý đúng cách.
Điều quan trọng là bố mẹ không nên quá hoang mang khi nghe đến viêm tai giữa tái diễn. Khi hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm dấu hiệu và phối hợp đúng với bác sỹ chuyên khoa, bố mẹ sẽ có thể đưa ra lựa chọn phù hợp nhất cho con.
