Thường xuyên phải rặn khi đi ngoài, cảm giác đại tiện chưa hết, táo bón kéo dài, són tiểu, són phân hoặc xuất hiện khối sa vùng chậu có thể liên quan đến rối loạn chức năng sàn chậu.
Đáng lưu ý, một số bất thường chỉ biểu hiện rõ khi người bệnh co cơ, rặn hoặc tống phân. Vì vậy, việc đánh giá ở trạng thái nghỉ đôi khi chưa phản ánh đầy đủ hoạt động của các cơ quan vùng chậu.
MRI động học sàn chậu – tống phân ghi nhận liên tục chuyển động của các tạng chậu, hỗ trợ bác sỹ đánh giá đồng thời cấu trúc và chức năng, phát hiện tổn thương ở một hoặc nhiều khoang sàn chậu và xây dựng hướng xử trí phù hợp.
Chụp cộng hưởng từ (MRI) động học sàn chậu – tống phân là gì?
MRI động học sàn chậu – tống phân là kỹ thuật chụp cộng hưởng từ chuyên biệt, khảo sát cấu trúc và hoạt động của sàn chậu trong quá trình co cơ, rặn và tống phân.
Kỹ thuật sử dụng chuỗi xung chuyên dụng để thu nhận liên tục các lát cắt trên mặt phẳng đứng dọc giữa, tạo thành đoạn video thể hiện chuyển động thực tế của các tạng chậu.
Việc ghi hình được thực hiện qua bốn pha:
- Pha nghỉ: Đánh giá cấu trúc giải phẫu nền tảng và trương lực cơ lúc nghỉ.
- Pha nhíu: Người bệnh co thắt cơ vòng hậu môn tối đa để đánh giá sức mạnh và sự toàn vẹn của hệ thống cơ nâng.
- Pha rặn tối đa: Người bệnh rặn mạnh để tăng áp lực ổ bụng, bộc lộ mức độ sa tối đa của các tạng.
- Pha tống phân: Đánh giá quá trình tống gel ra khỏi trực tràng và khảo sát tình trạng tắc nghẽn đường ra.
Ai nên chụp MRI động học sàn chậu – tống phân?
Bác sỹ có thể chỉ định MRI động học sàn chậu – tống phân trong các trường hợp:
- Người bệnh nữ có triệu chứng sa các tạng vùng chậu: sa sinh dục, sa trực tràng hoặc sa bàng quang.
- Táo bón mạn tính nghi ngờ do rối loạn tống phân, tắc nghẽn đường ra.
- Són tiểu, són phân chưa rõ nguyên nhân.
- Cần đánh giá trước phẫu thuật sửa chữa sàn chậu hoặc theo dõi tái phát sau phẫu thuật.
MRI động học sàn chậu – tống phân phát hiện những bất thường nào?
MRI động học có khả năng khảo sát đồng thời ba khoang sàn chậu, giúp phát hiện tổn thương đơn khoang hoặc đa khoang.
1. Bệnh lý khoang trước
- Sa bàng quang (Cystocele): Đo lường độ hạ thấp của đáy bàng quang dưới đường nối từ bờ dưới khớp mu đến khớp cùng-cụt (PCL).
- Són tiểu khi gắng sức: Đánh giá tình trạng mở phễu niệu đạo trong pha rặn, còn gọi là hiện tượng rớt góc niệu đạo – bàng quang.
2. Bệnh lý khoang giữa
- Sa tử cung hoặc sa vòm âm đạo: Phát hiện sự sụt lún của tử cung xuống âm đạo, hỗ trợ phân độ sa sinh dục.
- Sa túi cùng Douglas (Enterocele/Sigmoidocele): Ghi nhận hình ảnh ruột non hoặc đại tràng sigma tụt vào khoảng giữa âm đạo và trực tràng.
3. Bệnh lý khoang sau
- Sa trực tràng kiểu túi (Rectocele): Thành trước trực tràng lồi vào vòm âm đạo, có thể gây ứ đọng phân. Kỹ thuật MRI động học sàn chậu – tống phân giúp đo chính xác kích thước túi sa; túi sa trên 3 cm cần được đánh giá chỉ định phẫu thuật.
- Lồng trực tràng (Intussusception): Thành trực tràng lồng vào chính nó trong lúc rặn, là nguyên nhân hàng đầu gây hội chứng loét trực tràng đơn độc.
- Hội chứng co thắt cơ sàn chậu (Anismus): Cơ mu – trực tràng co thắt nghịch lý thay vì giãn ra trong quá trình tống phân. Kỹ thuật MRI động học sàn chậu – tống phân ghi nhận góc hậu môn – trực tràng không mở rộng dưới 90 độ, hỗ trợ bác sỹ cân nhắc tập vật lý trị liệu Biofeedback thay vì phẫu thuật.
Ưu điểm của MRI động học sàn chậu – tống phân
- Quan sát chuyển động thực tế của các tạng chậu qua các pha nghỉ, nhíu, rặn và tống phân.
- Khảo sát đồng thời khoang trước, khoang giữa và khoang sau.
- Phát hiện các tổn thương ẩn như lồng trực tràng, sa trực tràng kiểu túi và sa ruột non.
- Cung cấp thông số đo đạc và mức độ sa tạng, hỗ trợ bác sỹ lập kế hoạch điều trị hoặc phẫu thuật.
- Hình ảnh MRI 3.0 Tesla có tỷ lệ tín hiệu/nhiễu và độ phân giải thời gian cao trong các chuỗi xung động học.
Quy trình chụp MRI động học sàn chậu – tống phân
1. Chuẩn bị trước khi chụp
- Làm sạch trực tràng bằng thụt tháo trước khoảng 2 giờ.
- Đi tiểu trước khi lên bàn chụp.
- Bơm gel siêu âm vào trực tràng và âm đạo
- Mặc bỉm hoặc quần lót giấy.
2. Tư thế chụp
Người bệnh nằm ngửa trên bàn chụp và được lót tấm lót phù hợp.
3. Thu nhận hình ảnh
- Đánh giá tĩnh: Thu nhận hình ảnh độ phân giải cao trên các mặt phẳng đứng dọc, ngang và đứng ngang để đánh giá cơ nâng hậu môn, cơ thắt và các mạc chậu.
- Đánh giá động học: Sử dụng chuỗi xung nhanh Cine MRI trên mặt phẳng đứng dọc giữa, lần lượt ghi hình ở các pha nghỉ, nhíu cơ, rặn tối đa và tống phân.
4. Đọc kết quả
Bác sỹ Chẩn đoán hình ảnh sử dụng các đường tham chiếu PCL, H-line và M-line để đánh giá mức độ sa sàn chậu; đồng thời đo sự di lệch của cổ bàng quang, cổ tử cung, vòm âm đạo và chỗ nối trực tràng – ống hậu môn.
Thời gian chụp dự kiến khoảng 20-30 phút mỗi ca.
Chụp MRI động học sàn chậu – tống phân trên hệ thống MRI 3.0 Tesla.
Những trường hợp cần báo trước khi chụp
Người có thiết bị cấy ghép kim loại mang từ tính, máy tạo nhịp tim hoặc mắc chứng sợ không gian hẹp cần thông báo cho nhân viên y tế trước khi thực hiện MRI.
MRI động học sàn chậu – tống phân tại FAMILY
Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Gia Đình hiện có hệ thống MRI 3.0 Tesla, đáp ứng điều kiện triển khai MRI động học sàn chậu – tống phân.
Đội ngũ bác sỹ và kỹ thuật viên được đào tạo về các mốc giải phẫu, phân loại mức độ sa tạng chậu, hướng dẫn người bệnh thực hiện các nghiệm pháp rặn và tống phân, đồng thời cài đặt các chuỗi xung Cine MRI phù hợp.
Kết quả chụp cung cấp thêm dữ liệu về giải phẫu và động học sàn chậu, hỗ trợ bác sỹ lâm sàng lựa chọn hướng điều trị phù hợp cho từng người bệnh.
Để được tư vấn và đặt lịch chụp MRI động học sàn chậu – tống phân, vui lòng liên hệ FAMILY qua hotline 1900 2250.
