Trước ca bệnh tắc động mạch chi dưới phức tạp, các chuyên khoa Phẫu thuật mạch máu, Can thiệp mạch và Gây mê Hồi sức tại Bệnh viện Đa khoa Gia Đình đã phối hợp điều trị nhằm khôi phục dòng máu xuống chân và kiểm soát nguy cơ cho người bệnh.
Chỉ đi khoảng 20 mét đã phải dừng lại vì đau chân
Bệnh nhân nam U.N.L., 71 tuổi, nhập viện trong tình trạng đau, tê hai chân và đau cách hồi chỉ sau khoảng 20 mét đi bộ.
Qua thăm khám, bác sỹ ghi nhận hai bàn chân lạnh, không bắt được mạch khoeo, mạch mu chân và mạch chày sau. Kết quả siêu âm Doppler và chụp CT mạch máu chi dưới cho thấy động mạch đùi nông hai bên bị tắc, trong đó đoạn tắc bên phải kéo dài hơn 30 cm.
Hệ động mạch chi dưới ghi nhận tắc động mạch đùi nông hai bên
Đáng lưu ý, CTA mạch vành đồng thời phát hiện hẹp động mạch liên thất trước (LAD) 60-70%, dù bệnh nhân chưa có triệu chứng tim mạch.
Đây là một trường hợp có bệnh lý động mạch chi dưới phức tạp kèm tổn thương động mạch vành, đặt ra yêu cầu cao về lựa chọn chiến lược tái thông mạch và kiểm soát nguy cơ tim mạch trong phẫu thuật.
Hội chẩn đa chuyên khoa – Cá nhân hoá chiến lược điều trị
Sau hội chẩn và đánh giá toàn diện giữa các chuyên khoa Phẫu thuật mạch máu, Can thiệp mạch và Gây mê Hồi sức, ê-kíp thống nhất lựa chọn phẫu thuật bắc cầu động mạch đùi – khoeo chân phải bằng tĩnh mạch hiển đảo ngược, kết hợp chụp DSA ngay trong cuộc mổ.
Ê-kíp Phẫu thuật mạch máu tiến hành bắc cầu động mạch đùi – khoeo để tái lập tưới máu chi dưới.
Phương án này vừa giúp đưa dòng máu vượt qua đoạn động mạch bị tắc dài, vừa cho phép bác sỹ kiểm tra trực tiếp hệ thống động mạch phía dưới vị trí tắc và can thiệp bổ sung khi cần thiết.
Trong cuộc mổ, sau khi ê-kíp Phẫu thuật mạch máu bộc lộ các vị trí cần thiết, ê-kíp Can thiệp mạch tiến hành chụp DSA, khảo sát toàn bộ hệ động mạch phía dưới vị trí tắc. Kết quả cho thấy hệ động mạch hạ lưu vẫn lưu thông tốt, do đó không cần thực hiện thêm can thiệp nội mạch.
Ê-kíp Phẫu thuật mạch máu và Can thiệp mạch phối hợp chụp DSA ngay trong cuộc mổ.
Tiếp đó, ê-kíp Phẫu thuật mạch máu tiến hành lấy tĩnh mạch hiển chân phải, đảo ngược và sử dụng làm cầu nối đưa dòng máu từ động mạch đùi chung xuống động mạch khoeo. Toàn bộ quá trình được thực hiện tỉ mỉ nhằm đảm bảo cầu nối thông tốt và tối ưu hóa tưới máu cho chi dưới.
Kiểm soát nguy cơ trong suốt cuộc mổ
Trong nhiều giờ phẫu thuật, ê-kíp Gây mê Hồi sức liên tục theo dõi huyết động, nhịp tim và các yếu tố nguy cơ tim mạch, đặc biệt khi người bệnh có hẹp động mạch liên thất trước 60–70%.
Ê-kíp Gây mê Hồi sức theo dõi liên tục huyết động, nhịp tim và các nguy cơ tim mạch.
Đồng thời, ê-kíp Can thiệp mạch luôn sẵn sàng phối hợp xử trí nếu xuất hiện bất thường về tim mạch hoặc phát hiện tổn thương mạch máu cần can thiệp trong quá trình phẫu thuật.
Nhờ sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa, ca phẫu thuật diễn ra an toàn. Sau mổ, cầu nối lưu thông tốt, mạch mu chân và mạch chày sau bên phải bắt rõ. Người bệnh tiếp tục được theo dõi tại khoa Ngoại trong trạng thái ổn định, các triệu chứng cải thiện rõ từng ngày. Sau 4 ngày, người bệnh được xuất viện.
Bệnh nhân U.N.L. hồi phục ổn định sau ca phẫu thuật bắc cầu động mạch đùi – khoeo thành công.
Hình ảnh CTA sau phẫu thuật ghi nhận cầu nối lưu thông tốt.
Bệnh động mạch chi dưới mạn tính là gì?
Bệnh động mạch chi dưới mạn tính là tình trạng các động mạch cung cấp máu cho chi dưới bị hẹp hoặc tắc nghẽn, thường do xơ vữa động mạch.
Ở giai đoạn sớm, người bệnh có thể chỉ xuất hiện đau mỏi chân khi đi bộ và giảm khi nghỉ (còn gọi là đau cách hồi).
Khi bệnh tiến triển, tình trạng thiếu máu chi có thể trở nên nghiêm trọng hơn: đau khi nghỉ, vết loét lâu lành, hoại tử đầu chi. Đây được gọi là thiếu máu chi mạn tính đe dọa chi (Chronic Limb-Threatening Ischemia – CLTI) – giai đoạn nặng nhất của bệnh, với nguy cơ cao dẫn đến mất chi và tử vong.
Chính vì vậy, điều trị sớm và tái thông mạch phù hợp có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn chi, giảm biến chứng và cải thiện tiên lượng lâu dài.
Vai trò của phối hợp đa chuyên khoa
Ở những người bệnh lớn tuổi, có nhiều yếu tố nguy cơ và tổn thương mạch máu ở nhiều vị trí, việc đánh giá toàn diện, lựa chọn phương pháp tái thông phù hợp và kiểm soát nguy cơ trong phẫu thuật đóng vai trò quyết định.
Sự phối hợp giữa Phẫu thuật mạch máu, Can thiệp mạch, Gây mê Hồi sức cho phép mỗi chuyên khoa phát huy thế mạnh của mình, cùng hướng đến một mục tiêu chung: tái lập tưới máu chi tối ưu, hạn chế nguy cơ và đảm bảo an toàn cao nhất cho người bệnh.
Đây cũng là một trong những định hướng mà Bệnh viện Đa khoa Gia Đình Đà Nẵng hướng tới: xây dựng mô hình điều trị đa chuyên khoa, lấy người bệnh làm trung tâm và lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp cho từng trường hợp cụ thể.
